Khilaafka Taiwan iyo Shiinaha ayaa markale soo xoogaystay kaddib markii madaxweyne Lai Ching-te uu taageerayaashiisa ugu baaqay inay difaacaan dimuqraadiyadda jasiiradda oo aysan oggolaan inay Taiwan qayb ka noqoto Shiinaha.
Lai wuxuu hadalka ka jeediyey shirweynaha sanadlaha ah ee xisbiga talada haya ee Democratic Progressive Party, DPP. Wuxuu ku eedeeyey Beijing inay adeegsanayso hanjabaado militari, cadaadis diblomaasiyadeed, xog marin-habaabin ah iyo waxa uu ku tilmaamay “dagaal sharci”.
Maxaa cusub ee khilaafka Taiwan iyo Shiinaha?
Madaxweynaha Taiwan wuxuu si gaar ah u xusay sharci cusub oo Shiinuhu dejiyey oo ku saabsan midnimada qowmiyadaha. Taipei waxay ka cabsi qabtaa in sharcigaas loo adeegsan karo dad Taiwanese ah oo Beijing ay u aragto gooni-u-goosad, xitaa haddii ay ka baxsan yihiin dhulka Shiinaha.
Reuters waxay sheegtay in Lai uu khudbaddiisa ku jeediyey afka Taiwanese, halkii uu ka isticmaali lahaa Mandarin-ka rasmiga ah. Tallaabadaas waxaa loo arkay xoojinta aqoonsiga gaarka ah ee jasiiradda.
Lai wuxuu sheegay in mustaqbalka Taiwan ay go’aaminayaan 23-ka milyan ee qof ee ku nool, isla markaana dimuqraadiyaddu ay tahay awood, ee aysan ahayn tabar-darro.
Jawaabta Beijing iyo mowqifyada labada dhinac
Shiinaha wuxuu Taiwan u arkaa qayb ka mid ah dhulkiisa, wuxuuna diiday codsiyada Lai ee wada-hadalka, isagoo ku tilmaamay gooni-u-goosad. Xafiiska Arrimaha Taiwan ee Beijing jawaab degdeg ah kama bixin khudbadda cusub.
Beijing waxay hore u diidday dhaliilaha loo jeediyey sharcigeeda cusub. Si kastaba, nidaamka garsoorka Shiinaha awood sharci oo toos ah kuma laha Taiwan, oo leh dowlad, ciidan iyo doorashooyin u gaar ah.
Sababta xiisaddani muhiim u tahay
Khilaafka Taiwan iyo Shiinaha wuxuu saameyn karaa amniga gobolka Aasiya, ganacsiga badda iyo warshadaha teknoolojiyadda. Taiwan waxay door weyn ku leedahay samaynta semiconductor-rada casriga ah ee ay ku tiirsan yihiin taleefannada, kombiyuutarrada iyo qalabka kale.
Labada dowladood si rasmi ah iskuma aqoonsana, mana jiro heshiis nabadeed oo soo afjaray dagaalkii sokeeye ee Shiinaha. Dowladda Republic of China waxay Taiwan u guurtay 1949 kaddib guushii shuuciyiinta ee dhul-weynaha.
Xiriirka Soomaaliya iyo Shiinaha waxaa laga fahmi karaa warbixinta Gaawe ee heshiiska kalluunka Soomaaliya iyo Shiinaha.
Khudbadda Lai waa mowqif siyaasadeed, mana la socon tallaabo militari oo cusub oo la xaqiijiyey. Gaawe waxay warkan cusboonaysiin doontaa haddii Beijing ay jawaab rasmi ah bixiso ama xaaladda militari is beddesho.