Heshiiska nukliyeerka Sacuudiga ayaa Madaxweyne Donald Trump ansixiyey, sida ay laba qof oo arrinta xog-ogaal u ah u sheegeen Associated Press. Heshiiska 30-ka sano ah wuxuu shirkadaha Mareykanka u oggolaan karaa inay ka qayb qaataan barnaamijka tamarta nukliyeerka rayidka ah ee boqortooyada.
AP waxay sheegtay in go’aanka aan weli si rasmi ah loo shaacin, halka Aqalka Cad iyo mas’uuliyiinta Sacuudiguna aysan jawaab degdeg ah ka bixin codsiyadii warbaahinta. Sidaas darteed, faahfaahinta kama dambaysta ah iyo qoraalka heshiiska weli dadweynaha looma bandhigin.
Maxaa ku jira heshiiska nukliyeerka Sacuudiga?
Wararka la helay waxay sheegayaan in heshiisku abuuri karo waddo sharci ah oo Mareykanka iyo shirkadihiisu uga caawiyaan Sacuudiga dhismaha warshado nukliyeer oo rayid ah. Waxa kale oo uu suuragelin karaa xarun uranium lagu kobciyo, balse taas waxaa ka horreynaysa daraasad wadajir ah oo labada dal sameeyaan.
Reuters waxay caddeysay in waddadan sharci aysan Mareykanka ku khasbayn inuu si toos ah u wareejiyo tiknoolajiyadda kobcinta uranium-ka. Taasi waxay ka dhigan tahay in ansixinta Trump aysan la mid ahayn oggolaansho degdeg ah oo lagu bilaabayo xarun kobcin.
Maxay yihiin walaacyada ilaalinta?
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in heshiiska nukliyeerka Sacuudiga uusan ku jirin “Gold Standard”, oo mamnuucaya kobcinta uranium-ka iyo dib-u-warshadaynta shidaalka nukliyeerka. Waxa kale oo la sheegay inuusan ku jirin Hab-maamuuska Dheeraadka ah ee IAEA, kaas oo oggolaanaya kormeerro ballaaran iyo booqashooyin kedis ah.
Kobcinta uranium-ku waxay soo saari kartaa shidaal koronto, balse heerar sare waxay sidoo kale u noqon karaan waddo farsamo oo hub nukliyeer lagu sameeyo. Wasiirka Tamarta Mareykanka Chris Wright wuxuu hore u sheegay in heshiisku waafaqsan yahay heerar adag oo ka hortagga faafinta hubka.
Walaacu wuxuu sii xoogeysanayaa xilli dagaalka Iran uu gobolka saameynayo; Gaawe wuxuu hore uga qoray weerarrada Mareykanka ee Iran. Dhaxal-sugaha Sacuudiga Maxamed bin Salmaan wuxuu hore u sheegay in boqortooyadu raaci doonto haddii Iran hesho hub nukliyeer.
Maxaa xiga?
Maamulka Trump wuxuu qorsheynayaa inuu heshiiska u gudbiyo Congress-ka, halkaas oo lagu samaynayo dib-u-eegis qiyaastii 90 maalmood ah. Sharci-dejiyayaashu way diidi karaan, inkastoo joojintiisu u baahan karto codad badan haddii madaxweynuhu diidmada veto ku celiyo.
Ilaa qoraalka rasmiga ah la daabaco, lama hubo shuruudaha daraasadda kobcinta uranium-ka, jadwalka hirgelinta iyo heerka kormeerka. Sacuudiga kama uusan jawaabin warbixinnadan markii maqaalkan la diyaarinayey.
