Xuquuqda shaqaalaha Soomaaliya iyo badbaadada suxufiyiinta ayaa lagu soo bandhigay Madasha Siyaasadda Heer Sare ee Qaramada Midoobay ee horumarinta waarta, iyadoo urur shaqaale uu dalbaday shaqo hufan, caymis bulsho iyo in lala xisaabtamo dadka dhibaateeya wariyeyaasha.
Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed (FESTU), oo matala ururro shaqaale, ayaa sheegay in horumar waara aan la gaari karin haddii aan la dhowrin xuquuqda aasaasiga ah, xorriyadda hadalka iyo heerarka caalamiga ah ee shaqada.
Xuquuqda shaqaalaha Soomaaliya maxaa laga dalbaday?
Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed ayaa sheegay in xoghayihiisa guud, Cumar Faaruuq Cismaan, uu ka hadlay dib-u-eegista labaad ee Soomaaliya ee hirgelinta Yoolalka Horumarinta Waara.
Waxa uu dalbaday maalgashi lagu sameeyo shaqooyin ammaan iyo mushahar habboon leh, ballaarinta caymiska bulshada iyo wada-hadal joogto ah oo u dhexeeya dowladda, loo-shaqeeyayaasha iyo shaqaalaha. Waxa kale oo uu ku baaqay in la joojiyo ciqaab-la’aanta dambiyada ka dhanka ah suxufiyiinta.
Shabelle Media Network ayaa xaqiijisay in wafdigu la kulmay masuuliyiin Qaramada Midoobay, wakiillo dowladeed iyo ururro bulshada rayidka ah intii ay socotay madasha labada toddobaad qaadatay.
Warbixin ku saabsan shaqaalaha oo la daah-furay
Madasha waxaa sidoo kale lagu soo bandhigay xog-ururin ku saabsan sida Soomaaliya u hirgelinayso yoolalka horumarinta. Waxaa wada diyaariyey xiriirka Soomaaliyeed iyo Xiriirka Caalamiga ah ee Ururrada Shaqaalaha, oo mideeya ururrada shaqaalaha dalal badan.
Qoraalku wuxuu ku talinayaa heshiis bulsho oo shaqaalaha dhexda ka gelinaya qorshaha horumarinta, isla markaana xoogga saaraya shaqo hufan, ilaalin bulsho iyo ka qaybgalka shaqaalaha ee go’aan-qaadashada.
Baaqa ilaalinta warbaahinta wuxuu ku soo beegmayaa xilli Soomaaliya ay ka taagan yihiin walaacyo ku saabsan xarigga iyo cabsi-gelinta wariyeyaasha. Akhristayaashu waxay ka heli karaan tusaale dhow warbixintii Gaawe ee sii-deynta wariye Shucayb Daad.
Waxa la xaqiijiyey iyo waxa aan weli caddayn
Ka qaybgalka wafdiga, qodobbada uu soo jeediyey iyo daah-furka warbixinta waa la xaqiijiyey. Hase yeeshee, baaqyadani waa talooyin urur shaqaale, mana aha sharci ama go’aan cusub oo dowladda Soomaaliya ansixisay.
Dowladdu weli ma shaacin tallaabooyin, miisaaniyad ama jadwal ay ku fulinayso talooyinka shaqo-abuurka, caymiska bulshada iyo ilaalinta suxufiyiinta. Sidoo kale lama daabicin qiimeyn madaxbannaan oo muujinaysa inta talo ee lagu daray qorshayaasha qaranka.
