Soomaalida ku dhibban Liibiya oo taageero loo dalbaday

Soomaalida ku dhibban Liibiya ayaa udub-dhexaad u ahaa hadal ay wafdi ka socda Guddiga Madaxa-bannaan ee Xuquuqda Aadanaha Soomaaliya ka jeediyeen shir lagu qabtay magaalada Benghazi. Shirku wuxuu socday 28-kii ilaa 31-kii Luulyo 2026, waxaana ka qaybgalay hay’ado xuquuqda aadanaha, garsoorayaal, qareenno iyo khubaro dalal kala duwan ka socday.

Wakaaladda Wararka Qaranka Soomaaliyeed ayaa sheegtay in wafdiga uu hoggaaminayey ku-simaha guddoomiyaha guddiga, Maxamed Haaruun Maxamuud. Wafdigu wuxuu shirka ku soo bandhigay dhibaatada tahriibku ku hayo dhalinyarada Soomaaliyeed, waalidiintooda iyo qoysaska lacagaha madax-furashada laga dalbado.

Soomaalida ku dhibban Liibiya maxaa loo ballanqaaday?

Guddiga xuquuqda aadanaha ee Liibiya iyo hay’adda halkaas ka kormeerta xabsiyada iyo maxaabiista ayaa wafdiga si gaar ah ula kulmay. Labada dhinac ee Liibiya waxay ballanqaadeen inay la shaqaynayaan guddiga Soomaaliyeed iyo dowladda si loo caawiyo dhalinyarada ku jira xaaladaha adag.

Hase yeeshee, ballanqaadkaasi wali ma aha qorshe fulin oo faahfaahsan. Lama shaacin tirada Soomaalida gargaar heli doonta, magacyada xarumaha lagu booqan doono, jadwalka hawsha, miisaaniyadda ama hab ay qoysasku ku raadin karaan ehelkooda.

Maxaa la ogyahay xaaladda muhaajiriinta?

Liibiya waa marin ay adeegsadaan dad ka yimaada Geeska Afrika oo isku dayaya inay badda Mediterranean-ka uga gudbaan Yurub. Qaar ka mid ah Soomaalida waxaa lagu hayaa xarumo dowladeed, halka kuwo kalena ay gacanta u galaan kooxo dadka tahriibiya oo qoysaskooda ka dalbada madax-furasho.

Midowga Yurub ayaa hore u sheegay in xogta Ururka Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM), oo taageera muhaajiriinta, ay muujisay in ka badan 1,500 Soomaali ah ay Liibiya ku xayirnaayeen. Boqolaal qof ayaa dib loogu celiyey Soomaaliya, laakiin dadka wali ku jira xabsiyada ama gacanta tahriibiyayaasha tiro sax ah lagama hayo.

Waxa laga sugayo guddiga cusub

Guddiga Madaxa-bannaan ee Xuquuqda Aadanaha Soomaaliya waa hay’ad cusub oo loo igmaday diiwaangelinta xadgudubyada, taageeridda dhibbanayaasha iyo talo-siinta dowladda. Safarka Benghazi wuxuu ka mid yahay hawlihiisii ugu horreeyey ee dibadda.

Natiijada dhabta ah waxaa lagu cabbiri doonaa in guddigu helo marin uu ku booqdo xarumaha dadka lagu hayo, liis la xaqiijiyey oo Soomaali ah iyo waddo qoysasku xog ku heli karaan. Gaawe ayaa hore uga warramay digniin laga soo saaray tahriibka dhalinyarada Puntland iyo khataraha safarka Liibiya.