Gaajada dunida ayaa hoos u dhacday sannadkii saddexaad oo xiriir ah 2025, balse Afrika ayaa noqotay qaaradda ay ku nool yihiin dadka ugu badan ee nafaqo-darradu hayso, sida lagu sheegay warbixin cusub oo Qaramada Midoobay ay soo saartay Talaadadii 21-ka Luulyo 2026.
Warbixinta The State of Food Security and Nutrition in the World 2026 waxay qiyaastay in 645 milyan oo qof—ama 7.8% dadka dunida—ay gaajo la kulmeen 2025. Saamigaasi wuxuu ahaa 8.1% sannadkii 2024 iyo 8.6% sannadkii 2022.
Gaajada dunida iyo xaaladda Afrika
Hay’adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay (FAO) ayaa sheegtay in horumar tartiib ah la sameeyey, laakiin gaajada iyo sugnaan-la’aanta cuntadu ay weli aad uga sarreeyaan yoolalka horumarineed ee 2030.
Afrika waxaa 2025 gaajo ku haysey qiyaastii 309 milyan oo qof, oo u dhiganta shantii qofba hal. Inkastoo dalal ay ka mid yihiin Itoobiya, Tanzania, Zimbabwe, Senegal iyo Zambia ay muujiyeen horumar, hoos-u-dhaca qaaraddu wuxuu ahaa mid aad u yar.
Warbixintu waxay sidoo kale sheegtay in 2.69 bilyan oo qof aysan awoodin cunto caafimaad leh. Afrika, 66.1% dadka ayaan awoodin qiimaha cunto nafaqo leh, taas oo ka badan laba jibbaar saamiga Aasiya iyo Laatiin Ameerika.
Maxaa halis gelin kara horumarka?
Maximo Torero, dhaqaaleyahanka sare ee FAO, ayaa Reuters u sheegay in colaadaha, cimilada qalafsan iyo carqaladaha ganacsigu ay dib u rogi karaan horumarka. Khalkhalka Marinka Hormuz wuxuu kordhin karaa qiimaha shidaalka, bacriminta iyo gaadiidka; arrintaas waxay la xiriirtaa weerarradii Iran ee Gaawe hore uga warrantay.
El Niño xooggan ayaa isaguna dhaawici kara wax-soo-saarka beeraha ee gobollada nugul. Carruurta nafaqo-darradu hayso weli way badan yihiin, dhiig-yaraanta haweenkuna way sii kordhaysaa, halka cayilka dadka waaweyn uu sare u kacayo.
Waxa ay tirooyinku cabbirayaan
Qiyaasta gaajada dunida waxay cabbiraysaa nafaqo-yaraan daba-dheer; si toos ah uma metesho gaajada degdegga ah ee ka dhalata dagaal ama masiibo. Sidaas darteed, hoos-u-dhaca caalamiga ahi macnaheedu ma aha in dhibaatooyinka daran ee dalal gaar ahi dhammaadeen.
Warbixintu ma bixin tiro gaar ah oo Soomaaliya u gooni ah qaybteeda kooban. Xogtu waa qiyaas ay wada diyaariyeen FAO, IFAD, UNICEF, WFP iyo WHO, waxaana dib loo cusboonaysiin karaa marka xog cusub la helo.
