Muqdisho, 26 Luulyo 2026: Dowladda Federaalka ayaa soo bandhigtay sida ay diblomaasiyadda, sharciga caalamiga ah iyo dhismaha hay’adaha ugu adeegsanayso difaaca midnimada Soomaaliya. Wasiiru-dowlaha Arrimaha Dibadda Cali Maxamed Cumar ayaa qorshahaas ku faahfaahiyey muxaadaro lagu qabtay xarunta Wasaaradda Arrimaha Dibadda.
Qoraalka rasmiga ah ee Wasaaradda iyo Shabelle Media Network waxay xaqiijiyeen in muxaadaradu dib u eegaysay waxqabadka diblomaasiyadda Soomaaliya afartii sano ee la soo dhaafay. Waxaa ka qayb galay masuuliyiin dowladeed, shaqaalaha Wasaaradda iyo arday jaamacadeed.
Difaaca midnimada Soomaaliya muxuu ku dhisan yahay?
Cali Maxamed Cumar wuxuu sheegay in siyaasadda arrimaha dibaddu mudnaan siinayso madax-bannaanida, xuduudaha caalamku aqoonsan yahay iyo wadajirka dhuleed. Warbixin faahfaahsan oo ay daabacday Dawan Africa ayaa sheegtay in wasiiru-dowluhu ku adkaystay in khilaafaadka dibadda lagu wajaho wada-hadal, hay’adaha dhinacyada badan iyo sharciga caalamiga ah.
Wuxuu tusaale u soo qaatay dacwaddii xuduudda badda ee Soomaaliya iyo Kenya ee Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda, iyo jawaabtii diblomaasiyadeed ee Muqdisho ka bixisay is-afgaradkii Itoobiya iyo Somaliland ee Janaayo 2024. Wuxuu sheegay in geeddi-socodkii Ankara uu dib u xaqiijiyey madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Hay’ado gudaha ah iyo diblomaasiyad dhaqaale
Qorshaha la soo bandhigay wuxuu isku xirayaa siyaasadda dibadda iyo xoojinta hay’adaha federaalka, dhammaystirka dastuurka ku-meel-gaarka ah, amniga iyo horumarinta dhaqaalaha. Waxaa kale oo lagu baaqay in Soomaaliya sii qoto-dheereyso ka mid noqoshada Bulshada Bariga Afrika, isla markaana maalgashi loo raadiyo dhaqaalaha badda, beeraha, tamarta iyo isgaarsiinta.
Arrintan waxay daba socotaa dadaallo ay Soomaaliya ku doonayso inay saameyn dheeraad ah ku yeelato hay’adaha gobolka, oo ay ku jirto dalabkii jagooyinka sare ee Jaamacadda Carabta.
Maxaa weli aan la shaacin?
Muxaadarada iyo qodobbada dhexe waa la xaqiijiyey, hase yeeshee dowladda ma aysan daabicin dukumenti istiraatiijiyadeed oo gooni ah oo ay ansixiyeen Golaha Wasiirrada ama baarlamaanku. Miisaaniyad, jadwal fulineed iyo hay’adaha qaabilaya qodob kasta sidoo kale lama shaacin. Itoobiya iyo maamulka Somalilandna jawaab cusub kama aysan bixin hadalladan ilaa waqtiga warkan la qorayay.