Qorshaha lacagta cusub ee Soomaaliya ayaa galay marxalad horumarsan, sida ay sheegeen mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo Bangiga Dhexe ee Soomaaliya, inkastoo aan weli la shaacin maalinta waraaqaha cusub la gelinayo suuqa.
Wasiirka Maaliyadda Biixi Iimaan Cige ayaa sheegay in horumar laga sameeyey qaab-dhismeedka siyaasadda lacagta, dib-u-eegista sharciga Bangiga Dhexe, qorshaha farsamo iyo saadka, iyo raadinta dhaqaalaha mashruuca. Hadalkaas wuxuu 28 Luulyo 2026 ka jeediyey shirkii afaraad ee siyaasadda dhaqaalaha oo Muqdisho ka dhacay.
Qorshaha lacagta cusub ee Soomaaliya muxuu u baahan yahay?
Guddoomiye-ku-xigeenka Bangiga Dhexe, Cali Yaasiin, ayaa Dawan Africa u sheegay in diyaarinta lacagta cusub ay socotay qiyaastii siddeed sano. Wuxuu kharashka dalka oo dhan lagu gaarsiinayo ku qiyaasay in ka badan 70 milyan oo doollar.
Lacagtaas waxaa loogu talagalay daabacaadda waraaqaha, dib-u-furista laamaha Bangiga Dhexe, gaadiidka, kaydinta ammaan ah iyo qaybinta gobollada. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in daabacaaddu ay ka fudud tahay sidii lacagta loo gaarsiin lahaa dalka oo dhan loogana ilaalin lahaa been-abuurka.
Guddoomiyaha Bangiga Dhexe Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi ayaa sheegay in jadwalka la shaacin doono marka la dhammaystiro shuruudaha farsamo iyo hawlgal. Sidaas darteed, hadalka cusub ma aha ogeysiis sheegaya in lacagtu durba suuqa soo galayso.
Maxay arrintani muhiim u tahay?
Dhaqaalaha Soomaaliya wuxuu si weyn ugu shaqeeyaa doollarka Mareykanka iyo lacagaha telefoonka, halka shilinka Soomaaliga inta badan loo isticmaalo wax-iibsiga yar. Bangiga Adduunka ayaa dukumenti rasmi ah ku sheegay in lacagta cusub loogu talagalay xoojinta ka-qaybgalka maaliyadeed, gaar ahaan dadka dakhligoodu hooseeyo, isla markaana la qorsheeyey nidaam xaddidaya inta lacag ah ee la soo saarayo.
Hirgelintu waxay sidoo kale ku soo beegmaysaa xilli sicir-bararka Soomaaliya iyo Puntland uu saameynayo awoodda wax-iibsiga qoysaska.
Waxa aan weli la shaacin
Dowladdu ma aysan soo bandhigin naqshadda, qiimaha waraaqaha, habka lagu beddelayo lacagta duugga ah, gobollada laga bilaabayo ama cidda bixineysa dhammaan kharashka. Sidoo kale lama caddeyn sida looga hortagayo jahawareerka qiimaha iyo been-abuurka marka qaybintu bilaabato.
Horumarka farsamo iyo qiyaasta kharashka waa hadallo mas’uuliyiin, mana jiro weli qorshe fulineed oo faahfaahsan oo dadweynaha loo daabacay.