Faafitaanka Ebola-da Congo ayaa wajahaya halis cusub oo la xiriirta meydadka dadka u dhinta cudurka oo qoysaskoodu u qaadaan deegaannadoodii si loogu aaso, sida ay ka digtay Hay’adda Socdaalka Adduunka ee IOM.
Digniinta la soo saaray 17-kii Luulyo 2026 waxay sheegtay in fayraska Ebola uu qofka dhintay ka dib weli si xooggan u gudbi karo. Taasi waxay ka dhigaysaa qaadista iyo aaska meydadka qayb muhiim ah oo ka mid ah xakameynta cudurka.
Sidee meydadku u saameynayaan faafitaanka Ebola-da Congo?
IOM waxay sheegtay in kooxaha kormeerku heleen ugu yaraan 105 meyd oo loo kala qaaday degmooyin kala duwan gudaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo. Meydadkaas waxaa loo gudbiyey baaritaan, ka dibna kooxo tababaran ayaa loo dhiibay si loogu sameeyo aas ammaan iyo sharaf leh.
Hay’addu waxay xustay hal kiis oo meyd laga qaaday deegaan loona wareejiyey meel kale, taas oo lagu xiriiriyey caabuqyo ka soo baxay gobolka Tshopo. Lama soo sheegin meydad xuduud caalami ah laga gudbiyey, balse dhaqdhaqaaqa gudaha dalka ayaa weli abuuri kara goobo cusub oo cudurku ka dillaaco.
Sida ay qortay Reuters, in ka badan 2,000 kiis iyo 700 dhimasho ayaa laga diiwaangeliyey Congo iyo Uganda ilaa 14-kii Luulyo. Qiyaastii laba meelood saddex meel dhimashadu waxay ka dhacday meel ka baxsan xarumaha caafimaadka.
Caqabadaha hortaagan xakameynta cudurka
IOM waxay sheegtay in faafitaanka Ebola-da Congo uu ku kordhay qiyaastii 70% laba toddobaad gudahood, iyadoo celcelis ahaan la diiwaangelinayo in ka badan 40 kiis oo cusub maalintii. Tiradani waxay muujinaysaa in jawaabta caafimaadku weli la tacaalayso xawaare sare.
Kooxaha aaska iyo shaqaalaha caafimaadka ayaa la kulmay diidmo bulsho iyo mararka qaar weerarro. Cabsi, xog khaldan iyo amni-darro ayaa adkeynaya in dadka lala socdo iyo in qoysaska lagu qanciyo hababka aaska badbaadada leh.
Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa sheegay in afar ka mid ah shantii qof ee lala xiriiriyey bukaan la kormeero, halka hal qof shantiiba aan weli la raadin karin. Taasi waxay kordhin kartaa suurtagalnimada gudbin aan la ogaan.
Waxa ay digniintu uga dhigan tahay Bariga Afrika
Ebola wuxuu ku gudbaa taabashada dheecaannada jirka ee qof ama xayawaan cudurka qaba. Wacyigelin bulsho, baaritaan degdeg ah iyo aas ammaan ah ayaa muhiim u ah joojinta silsiladda gudbinta.
Maadaama kiisas laga diiwaangeliyey Uganda, digniintani waxay khusaysaa guud ahaan gobolka. Gaawe waxay hore u baahisay war kale oo muhiim ah oo ka dhacay Uganda, iyadoo sii wadi doonta la socodka xaaladaha saameynaya dadka Bariga Afrika.
Tirada kiisaska iyo dhimashada way isbeddeli kartaa marka xog cusub la helo. Ilaa hadda, IOM iyo WHO ma aysan sheegin in qaadista meydadku ay ka gudubtay xuduudaha caalamiga ah.
Other Articles
